Vorige week mocht ik genieten van een paar dagen Scandinavië. Scandinaviërs zijn sterren in het mooi vormgeven van hun leef-, werk- en woonomgeving. Aan de presentaties in etalages en op winkelvloeren wordt ruimschoots aandacht besteed. Kantoren zijn perfect gestyled. Rondslingerend zwerfvuil zie je er nauwelijks. En in de Zuid-Zweedse provincie Skåne, waar ook de Swedish Agricultural University gevestigd is, valt me op dat werkelijk iedereen in elk dorpje in zijn vrije uurtjes bezig is met de vormgeving en het onderhoud van de tuin. Tja, het is natuurlijk ook niet voor niets dat Volvo, Ikea, Ericsson, H&M en Saab zulke mooie spullen maken.
Maar uiterlijk is niet alles. Scandinavië is namelijk ook een gebied waar het in de winterperiode vervelend lang donker kan zijn, met depressies tot gevolg. De voornaamste factor bij deze depressies is het gebrek aan zonlicht. Prof. Den Boer: “Wanneer je een rechte lijn trekt van de evenaar naar noorden kun je bij iedere breedtegraad een hoger percentage zelfdodingen door depressies vaststellen. Het noorden van Scandinavië heeft het hoogste aantal, ook onder jongeren.”
Het was dan ook erg interessant om in de designstad Kopenhagen in het Dansk Design Center de tentoonstelling Lyset (Lighting) te bezoeken. Uiteraard een fraai vormgegeven tentoonstelling, waarin verrassend veel informatie werd gegeven over hoe wij als mensen in het heden gebruik maken van licht, hoe wij daar op reageren, maar vooral ook hoe we in de toekomst met nieuwe lichtvormen energiezuiniger en als mens gezonder gebruik kunnen maken van het licht.
Ik leerde dat spaarlampen weliswaar erg lucratief lijken, maar dat eigenlijk niet zijn: ze gebruiken dan wel minder stroom dan gewone gloeilampen, maar de lichtopbrengst is matig, ze geven diffuus licht, en ze kunnen niet zoveel kleuren licht produceren als gewone lampen en vertekenen zo het werkelijke beeld. Dus eigenlijk niet zo’n fantastische vervanger voor de gloeilampen - waar men overal ter wereld zo langzamerhand vanaf wil – zeker niet voor als je aan het werk bent tijdens een donkere dag of avond.
Ik leerde ook – middels een grote geprojecteerde wereldkaart – dat de Benelux zo klein als ze is, een van de plekjes op aarde is waar de allermeeste energie gebruikt wordt voor verlichting. Leuk dus om te horen in het kader van de klimaatproblematiek wat de mogelijkheden zijn van LED-licht, waarover vele experts zeer enthousiast zijn: ze gaan superlang mee (bij vier uur gebruik per dag gaat hij 35 jaar mee), worden niet warm (geen energieverlies), zijn zeer energiezuinig en je kunt er veel kleuren licht mee maken.
Ik kende de wake-up lamp al, maar zag hier onder andere de meest fantastische lampen die hun lichtafgifte aanpassen op het aanwezige zonlicht zodat je nooit meer stroom gebruikt dan nodig en de hoeveelheid licht altijd constant en op daglichtniveau is. Daglicht blijft toch het mooiste licht op aarde. Want laten we wel wezen: als je houdt van mooie dingen op je netvlies, inherent aan ons vak, heb je het allerbeste licht nodig wat je kunt krijgen. Idem dito als je graag blij in het leven staat en lekker wilt slapen. See the Light!
(Meer lezen over deze tentoonstelling: http://www.ddc.dk/KALENDER/DDCudstillinger/se_lyset )
